‘Kippenvel’ met Schaffelaarkoor in Dresden
(bron : Barneveldse Krant dd 31.10.2009).

Interkerkelijk Streekmannenkoor De Schaffelaar uit Barneveld is terug van een bijzondere concertreis naar Dresden, Meissen en Freiberg. De zestig zangers traden onder meer op in de imposante Hofkirche en de Frauenkirche in Dresden.

Koorlid en correspondent Henk van Hernen doet verslag.

De reiscommissie van het Schaffelaarkoor begon al twee jaar geleden met de voorbereiding van deze reis en bracht ook enkele bezoeken aan Dresden en omgeving.

Alles leek van een leien dakje te gaan, totdat de 52-jarige dirigent Dick van Heuvel op 2 juni dit jaar volkomen onverwacht overleed aan een hartaanval. Darmee kwam de reis aan een zijden draad te hangen.

In Ineke Bos-Strootman werd een vervanger gevonden. De Lunterse is een bekende van het koor, want ze begeleidde het jarenlang op piano. Maar dirigeren van een mannenkoor was nieuw voor haar.

,,Ze heeft thuis dag in dag uit ‘droog’ geoefend’’, vertelt Jan Bos, de echtgenoot van Ineke. ,,Ze heeft voldoende ervaring met kinderkoren en gemengde koren, maar zomaar invallen voor een mannenkoor is natuurlijk een hele opgave.’’ De intensieve voorbereidingen van Ineke Bos-Strootman wierpen vruchten af, want de uitvoeringen in Dresden, Meissen en Freiberg verliepen volgens de koorleden vlekkeloos.

Tijdens vrijwel alle uitvoeringen werd a capella gezongen en voor het merendeel uit het hoofd. Alleen bij het grote concert, samen met het Freiberger Männerchor, was vaste pianiste Martine van Veen uit Veenendaal overgekomen.

In het programma stonden zes optredens vermeld, een record voor een reis van een week, maar daarnaast werd op diverse plaatsen onderweg ook nog spontaan gezongen.

Het Barneveldse gezelschap verbleef de hele week in het rustiek gelegen hotel Kim, gelegen op ongeveer een kwartier rijden van het centrum van Dresden. De hoofdstad van de deelstaat Saksen heeft een half miljoen inwoners. Dresden werd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd, waardoor de binnenstad totaal werd verwoest en waarbij meer dan 35.000 mensen omkwamen.

De wederopbouw kwam slechts langzaam op gang. Pas na de val van De Muur werd het meest kenmerkende gebouw van Dresden, de Frauenkirche, herbouwd. De voltooiing daarvan vond plaats in 2008.

In deze kerk trad het Schaffelaarkoor de eerste dag na aankomst op, zij het met beperkingen. Het is nauwelijks mogelijk in deze kerk zomaar te zingen. In eerste instantie was er toestemming voor één nummer.

Het werden uiteindelijk drie mooie liederen na geduldig onderhandelen met diverse hoogwaardigheidsbekleders. Een groot aantal toeristen beloonde de Barneveldse zangers met langdurig applaus.

Aansluitend werd buiten de Frauenkirche, voor het monument van kerkhervormder Maarten Luther, spontaan nog een concert verzorgd met ook enkele grotere profane werken, wat door het publiek eveneens zeer werd gewaardeerd.

‘s Morgens had het koor zich al enigszins opgewarmd met een concert in de katholieke Hofkirche, de grootste kerk van Sachsen, waar ook een orgel te bewonderen is van de beroemde bouwer Silbermann. Tussentijds was op zaterdag, maar vooral ook op maandag volop gelegenheid om de stad met zijn vele trekpleisters te verkennen, zoals het prachtige park de Zwinger en de mooiste zuivelwinkel ter wereld, de Pfund’s Mölkerei.

Zondag werd in smoking gezongen tijdens een Lutherse kerkdienst in de hooggelegen Dom van Meissen, de beroemde porseleinstad op zo’n zestig kilometer van Dresden en eveneens gelegen aan de Elbe.

Maandag werd een dag met ‘slechts’ één concert. In de op loopafstand van de Frauenkirche gelegen Kreuzkirche werd gezongen voor aanmerkelijk minder publiek dan op de drukke zaterdag. Er was daarna nog veel gelegenheid om zowel de Altstadt als de op de andere kant van de Elbe gelegen Neustadt uitvoerig te verkennen.

Dinsdag werd ’s morgens een toeristische rit gemaakt naar Radebeul, waar de koorleden en aanhang met een stoomtrein naar kasteel Moritzburg reisde. Vervolgens was er een rondleiding in de beroemde wijnmakerij van Wackerbarth. In de wijnkelder werd ook gezongen.

’s Avonds vond een groot concert plaats in de Nicolaikirche in Freiberg, op vijftig kilometer ten westen van Dresden. Mannenkoor De Schaffelaar verzorgde hier het leeuwendeel van het repertoire met tussentijds een optreden van het veertig man sterke mannenkoor uit Freiberg, dat ondanks het kleinere aantal zangers verrassend zuiver zong.

Bijzonder fraai was ook het solistisch optreden van Martine van Veen, die op de vleugel een intermezzo van Johannes Brahms vertolkte. Daarna bracht De Schaffelaar met Conquest of Paradise, Die Juliska, Mala Moja, Kalinka, Ritters Abschied en de Zottelmarsch het dankbare publiek in extase. Als afsluiting zongen beide koren samen Trösterin Musik en Der Lindenbaum en als toegift Ein Bier.

Woensdag werd op de laatste dag een prachtige rondrit gemaakt door de Sächsische Schweiz, een fraai natuurgebied met als lunchplaats de hooggelegen Bastei, een van oudsher strategische plek hoog boven de Elbe.

Tijdens de lunch werd voor het laatst deze reis gezongen ter ere van het feit dat Martine en haar partner de terugreis aanvingen. Het Weh das wir scheiden müssen uit Ritters Abschied was zo indrukwekkend, dat een serveerster haar armen toonde om te laten zien dat ze echt Barneveldse kippenvel had gekregen.

De terugreis naar Barneveld op donderdag verliep zonder problemen. Na een slotdiner in Bad Bentheim duurde het nog een uur voordat de twee bussen van de firma Van Kooten parkeerterrein De Vetkamp in Barneveld opreden.

De succesvolle zevende buitenlandse reis van het Schaffelaarkoor smaakte bij het afscheid alweer naar meer.Het eerste concert van het Schaffelaarkoor uit Barneveld in de Hofkirche in Dresden

(verslag Barneveldse Krant dd 25 oktober 2007)

Concertreis De Schaffelaar ongekend succes

BARNEVELD – De reis van het Interkerkelijk Streek Mannenkoor De Schaffelaar (ISMK) naar Luxemburg was vorig weekend zeer succesvol. Tijdens deze reis, de zesde buitenlands reis uit de geschiedenis van het koor, werd medewerking verleend aan een tweetal Rooms Katholieke kerkdiensten en werd een eigen concert gegeven in het hoog gelegen slot in Vianden. Daarnaast hadden ook nog tijdens toeristische uitstapjes een tweetal keren spontane optredens plaats. 

Zaterdagmorgen vertrok het koor met ruim vijftig mensen naar Vianden waar men in twee kort bij elkaar gelegen hotels deze reis bivakkeerde Al direct na de vijf uur durende heenreis moest men zich al omkleden in koorpak om af te reizen naar Diekirch, waar eerst een bezoek werd gebracht aan het oorlogsmuseum. Aansluitend ging men naar de kerk waar na het inzingen een mis werd opgeluisterd die wat het koor betreft hoofdzakelijk was gevuld met de koren uit Die Deutsche Messe van Franz Schubert.

 Dat was voor het merendeel van de ruim 250 kerkgangers vertrouwde muziek. Men zag zelfs bij diverse werken de pastoor en ook anderen aarzelend de tekst meezingen. De akoestiek in deze kerk met zijn hoge gewelven was zo groot dat het tempo van zingen nog trager moest worden om niet door eigen echo in de war gebracht te worden. Dat werd door de dirigent van het koor, Dick van Heuvel, voortreffelijk aangegeven en zelden heeft het koor zo ingetogen en fraai de liederen gezongen. Aan het eind van de dienst werd het koor dan ook bedankt met een donderend applaus dat nog eens herhaald werd toen na de dienst als toegift nog het Nederlandse lied Grote God wij loven U werd gezongen. 

Op zondagmorgen werd in de kerk van de Heilige Drie-eenheid in Vianden, op de steile helling naar de burcht, hetzelfde programma afgewerkt als in de dag ervoor in Diekirch. De akoestiek was hier ook behoorlijk groot maar gelukkig wat minder dan in de kerk in Diekirch. Na afloop staken diverse kerkgangers hun bewondering niet onder stoelen of banken over de schoonheid van het gezang, opmerkelijk genoeg vaak in het, weliswaar wat verbasterd, Nederlands. Een man van drie en tachtig jaar verklaarde dat hij nog nooit zo’n mooie mis had beleefd. 

Direct na de lunchpauze toog men naar het kasteel voor het concert op zondagmiddag. Simon van Kooten, de buschauffeur, presteerde het om de bus op de millimeter nauwkeurig ongeschonden door de nauwe en steile straat tot bij het kasteel te brengen. Een forse klim volgde nog om met de meegenomen podiumbanken de concertzaal te bereiken. 

Dit concert week vrijwel volledig af van de optredens in de beide kerken. Slechts vier nummers waren hetzelfde, maar verder was het programma van een uur gevuld met profane werken, zoals Ritter’s Abschied, Mala Moja, Conquest of Paradise, The Exodus Song, Dasna en Die Juliska, een beroemd lied uit de operette Maske in Blau van Fred Raymond. 

In de kerkdiensten werden alle werken a capella uitgevoerd, maar bij dit concert werd het koor uitstekend op de vleugel begeleid door de meegekomen Martine van Veen, de vaste pianiste uit Scherpenzeel. 

De laatste dag, maandag, werd gevuld met een toeristische uitstapje. ’s Morgens werd afgedaald in een oude kopermijn in Stolzenburg en ’s middags volgde de prachtige tocht door het Mullertal, in Luxemburg vaak aangeduid als klein Zwitserland. Er werd nog even halt gehouden in La Rochette waar in de kerk een viertal liederen klonken. Net tegenover de kerk was een grote muziektent. Vanuit die plaats werd Mala Moja gezongen in de richting van de terrasjes die op deze dag behoorlijk bezet waren. De verbazing van de daar aanwezigen was zeer groot. Er werd uitgebreid gefotografeerd en een dankbaar applaus volgde. 

Op de thuisreis werd dinsdag halt gehouden in Maastricht voor een lunch en een boottocht. Moe maar in hoge mate voldaan bereikte men dinsdagavond Barneveld.